نمایش نامه ابو غریب تا غربت - علی رضا حنیفی


دسته بندی : نمایش نامه های مقاومت
برچسب‌ها: نمایش نامه, نمایش نامه دفاع مقدس, نمایش نامه مقاومت, دو شخصیت, فضای بیمارستان

بزرگداشت «ساموئل بکت»در ایرلند / بچه پولدار ضد کاتولیک

سومین مراسم یادبود و گرامیداشت «ساموئل بکت» نویسنده پرآوازه ایرلندی و برنده نوبل ادبیات، در شهر انیسکیلن ایرلند برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از ایندیپندنت، یکی از مراسم‌های بزرگداشت در جشنواره روزهای شاد امسال به «ساموئل بکت» (نمایشنامه‌نویس، رمان‌نویس و شاعر نامدار ایرلندی) اختصاص یافت. این مراسم در شهر انیسکیلن استان فرمانا، جایی که او از 1920 تا 1923 به مدرسه شبانه‌روزی رفت، برگزار شد که مکانی بسیار تأثیرگذار و الهام‌بخش بود.
بکت در سال 1982 نمایشنامه کوتاه «فاجعه/ catastrophe » را نوشت و آن را به «واسلاو هاول» نمایشنامه‌نویس و مبارز سیاسی چک تقدیم کرد. هاول در آن زمان به خاطر فعالیت‌های ضد حکومتی‌اش در زندان به سر می‌برد. در این متن یک کارگردان با دستیارش درباره حالت و فیگور غمگین یک انسان بی‌کلام که قرار است آماده اجرا شود، بحث می‌کنند. او کاملاً در کنترل آن‌ها قرارگرفته اما در انتهای نمایش سرش را به سمت بالا حرکت می‌دهد که نشان از ایستادگی در برابر ستم دارد.
بکت توانست دوران انقلاب مخملی «واسلاو هاول» در چک را ببیند. او سرانجام در 22 دسامبر 1989 در پاریس‌ درگذشت.
«شین دوران» موسیقی‌دان کلاسیک، کارگردان فستیوال سالانه‌ی بکت است. در مراسم بزرگداشت امسال «آدرین دونبر» بازیگر متولد انیسکیلن، نمایش تک‌صحنه‌ای فاجعه را روی صحنه برد. همچنین معروف‌ترین اثر بکت یعنی نمایشنامه «در انتظار گودو» نیز به دو زبان به اجرا درآمد.
سومین فستیوال بکت از حمایت عالی مردمی برخوردار شد و جدا از درام و موسیقی، آثار هنری مرتبط با بکت توسط تاکیتا دین، استیو مک‌کوئین و آنتونی گورملی در سراسر شهر به نمایش درآمدند.
«تری ایگلتون» یکی از سخنرانان این مراسم، نمایشنامه گودو را محصول مشارکت شجاعانه نویسنده آن در زمان جنگ دانست و بکت را یکی از معدود هنرمندان مدرنیست معرفی کرد که یک نظامی چپی بود. مطمئناً ضد فاشیست‌ها و ضد استالینیست‌ها از دقت خردمندانه او در سخنان و رفتارش قدردانی می‌کنند. بکت به‌درستی از میان فرهنگ‌ها، مکان‌ها و اعتقادات سفر کرد.

دسته بندی : اخبار نمایش نامه نویسی
برچسب‌ها: ساوئا بکت

«مرغ دریایی» آنتوان چخوف به چاپ دهم رسید

نمایشنامه «مرغ دریایی» اثر آنتوان چخوف با ترجمه کامران فانی به چاپ دهم رسید.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) نمایشنامه «مرغ دریایی» درباره عشق‌های پر ملال و یک طرفه‌است که نویسنده در آن ایده‌هایش را درباره هنر، قریحه هنری و چیستی هنر به روشنی بیان کرده است.

در این اثر پوچی‌های آدم‌های به تنگ آمده از روزمرگی زندگی توصیف شده است و عشق‌های ناکام و شکست خورده، عشق‌های پرملال و کهنه دلایل مصیبت کشیدن شخصیت های آن است.

شخصیت‌های این نمایشنامه نیز مانند اغلب شخصیت‌های داستانی چخوف مردمانی سست‌ و فرومایه‌اند که برای قابل تحمل ساختن رخوت و ملال زندگی دست به هر کاری می‌زنند.

«مرغ دریایی» چخوف به تازگی با شمارگان هزار و 500 نسخه از سوی نشر قطره به چاپ دهم رسیده است.

این کتاب نخستین بار با ترجمه فانی در سال 1355 از سوی انتشارات اندیشه به چاپ رسیده بود.

دسته بندی : اخبار نمایش نامه نویسی


لذت خواندن متنی ادبی در نمایشنامه «آدمای خوب»

انتشارات افراز نمایشنامه «آدمای خوب» اثر دیوید لینزی اِبر را با ترجمه‌ یاسین محمدی چاپ و منتشر کرد.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) داستان نمایشنامه «آدمای خوب» درباره چالش‌های پیش روی زنی میانسال است که به دلیل بحران اقتصادی از کارش اخراج شده است. او سرپرست خانواده است و درحالی‌که از فرزند عقب مانده ذهنی خود نگهداری می‌کند، در جستجوی کار است. اما در همین فضای سیاه، ادبیات و جملات به‌کار گرفته شده، منجر به ایجاد موقعیت‌های کمیک می‌شود تا مخاطب را همچنان جذب خود کند.

دیوید لینزی اِبر نمایشنامه‌نویس، فیلمنامه نویس، ترانه‌سرا و نویسنده اشعار اپراست که پیش‌تر برای نمایشنامه «لانه خرگوش» جایزه پولیتزر سال 2007 را به دست آورده است. نمایشنامه «آدمای خوب» تازه‌ترین اثر این نویسنده است که سال 2011 برای نخستین بار در کلوب تئاتر منهتن در برادوی به روی صحنه رفت و فرانسس مک دورمند برای بازی در آن برنده جایزه تونی شد. این نمایشنامه همچنین در لس‌آنجلس، سنت لوئیس، فرانکفورت و لندن اجرا شده است.

 یاسین محمدی مترجم نمایشنامه «آدمای خوب» درباره ترجمه این اثر گفت: در انتخاب اثر برای ترجمه اولین چیزی که برای من مهم است میزان جذابیت متن است به‌طوری که معتقدم یک اثر در وهله اول باید مرا به عنوان یک مترجم جذب کند تا بتواند مخاطب را هم جذب کند. خیلی اوقات پیش آمده که کتابی را برای ترجمه به دست گرفته ام ولی به دلیل عدم جذابیت، ترجمه آن را ادامه ندادم.

محمدی افزود: در مورد این کتاب هم علاوه بر علاقه‌ای که به جهان‌بینی دیوید لینزی اِبر داشتم - که به‌واسطه خواندن اثر اول این نویسنده به نام «لانه خرگوش» در من ایجاد شده بود – و گذشته از تمام جوایزی که این نویسنده دریافت کرده و حتی علاوه بر استقبال از اجرای موفق این اثر در تئاتر برادوی، کششی که در این متن وجود داشت باعث شد تا این اثر را برای ترجمه به فارسی انتخاب کنم.

وی با اشاره به جوایز و افتخارات کسب شده توسط این اثر گفت: این اثر شایسته دریافت جوایز معتبری همچون حلقه منتقدان نیویورک در سال 2011 شده و همچنین نامزد نهایی جایزه تونی و نامزد نهایی جایزه دراماسک در همان سال نیز بوده است.

این مترجم، نمایشنامه را در درجه اول متنی برای خواندن و در درجه دوم متنی برای اجرا دانست و ادامه داد: نمایشنامه‌ای که قابل خواندن نباشد، بار اصلی خود، یعنی قابلیت ادبی خود را از دست می‌دهد. در طول تاریخ هم از دوران یونان باستان تا دوران شکسپیر و تا قرن حاضر این جنبه ادبی نمایشنامه‌ها بوده که آثار بزرگانی چون شکسپیر را زنده نگه داشته است. به‌طوری‌که اگر ما قدرت زبان شکسپیر را از آثارش بگیریم، تنها یک قصه از آن‌ها برجا می‌ماند.

نگاه ذره بینی به آدم های جامعه امریکا

محمدی با اشاره به این‌که نمایشنامه از شاخه‌های ادبیات محسوب می‌شود، تأکید کرد: نمایشنامه صرفا برای اجرا نوشته نمی‌شود. اگر شما به لحاظ تاریخی به این موضوع نگاه کنید می‌بینید نمایشنامه زیرشاخه (پوئتیک) یا شعر و در نهایت ادبیات است، به‌طوری که به آن ادبیات نمایشی می‌گویند. بنابراین بسیاری از نمایشنامه‌ها هستند که جدای از قابلیت اجرایی در کشورهایی با فرهنگ‌های متفاوت، تنها به لحاظ خوانش لذت وافری در خواننده ایجاد می‌کنند.

وی با اشاره به آثار منتشر شده داخلی، در این باره گفت: بسیاری از آثار فاخر ایرانی مثل آثار  بهرام بیضایی هم زبان و ادبیات نقش اصلی را ایفا می‌کنند و جنبه اجرایی آن در درجه دوم قرار می‌گیرد. متاسفانه در بسیاری از آثار نمایشی امروز  جوانان بیش از آن‌که به خواندن فکر کنند، به اجرا فکر می‌کنند و  اکثر آثار فعلی از جنبه ادبی تهی شده‌اند.

این مترجم، نمایشنامه «آدمای خوب» را اثری دانست که با  نگاه ذره‌بینی به جامعه امروز آمریکا می‌پردازد و توضیح داد: این اثر مشکلات و آسیب‌پذیری آدم‌هایی که در طبقات مختلف جامعه آمریکا در حال زندگی هستند مورد توجه قرار می‌دهد؛ آمریکایی که در سال‌های اخیر با مشکلات مالی – اقتصادی و سیاسی، و همین‌طور جنگ در عراق و افغانستان روبه‌رو بوده، در این نمایشنامه به شیوه‌ای کاملا ظریف چشم ما  بر تأثیرات این مشکلات بر طبقه فرودست در شهرهای بزرگ آمریکا باز می شود. واقعیتی که کاملا مغایر با آن چیزی است که رسانه‌ها از آمریکا به نمایش می‌گذارند.

محمدی درباره ویژگی‌های این اثر گفت: «آدمای خوب» دارای دو ویژگی عمده است؛ یکی شخصیت‌پردازی آن است که نویسنده در اثر قبلی خود – لانه خرگوش – نشان داد که از لحاظ از این نظر بسیار چیره دست است. ویژگی دوم این اثر فضاسازی آن است که تقابل افراد باهم منجر به موقعیت‌هایی بی‌رحمانه می‌شود که کمتر در آثار ادبی شاهد هستیم. این بی‌رحمی به معنای پرداختن به خشونت نیست، بلکه به نمایش گذاشتن عین واقعیت است که خشن جلوه می‌کند.

در بخشی از این نمایشنامه می‌خوانیم: «... یه بار ماشینمو توقیف کردن. چرا ماشینمو از دست دادم؟ چون یه قسطش عقب افتاد. چرا یه قسطش عقب افتاد؟ چون مجبور بودم به جاش پول دندون پزشک بدم. چرا باید پول دندون پزشک می‌دادم؟ ... چون بیمه نبودم، یه دندون شکسته هم داشتم که شیش ماه بهش توجه نکرده بودم، تا جایی که آبسه کرد. چرا یه دندون شکسته داشتم؟ چون یه شب فِک کردم یه کم پس انداز کنم، شام نخورم! اما گشنم شد و تصمیم گرفتم یه تیکه شکلات بخورم. همش همین بود: یه تیکه شکلات لعنتی، و دوباره یه کار رو از دست دادم...»

 «آدمای خوب» اثر دیوید لینزی اِبر در 150 صفحه، شمارگان هزار و 100 نسخه و به قیمت هشت‌هزار و 800 تومان توسط انتشارات افراز، چاپ و روانه بازار کتاب شده است.

دسته بندی : اخبار نمایش نامه نویسی


چاپ آثار استادمحمد در سالگرد کوچش

چاپ تازه نمایشنامه‌های «آسید کاظم» (و دو نمایشنامه دیگر) و «کافه مک‌اَدَم» از آثار محمود استادمحمد در آستانه نخستین سال‌روز درگذشت این هنرمند منتشر شد.

به گزارش خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، کتاب «آسید کاظم» (و دو نمایشنامه دیگر) شامل سه نمایشنامه با عنوان‌های «آسید کاظم»، «شب بیست‌ویکم» و «سپنجِ رنج و شکنج»، همچنین یک مقدمه از محمود استادمحمد و نقدی بر نمایشنامه «آسید کاظم» به قلم ناصر ایرانی است.

زنده‌یاد محمود استادمحمد در بخش پایانی مقدمه خود بر این کتاب نوشته است:

«و نقد ناصر ایرانی:

آن سال‌ها، نمایشنامه‌نویس خوب ایران، ناصر ایرانی، در مجله «نگین» بر اجرای «آسید کاظم» یک نقد پُرزحمت و پردقت نوشت با تیتر «عیب‌هاو هنرهای آسید کاظم».

چاپ مطلب ناصر مصادف شد با همان روزی که باید متن «آسید کاظم» را به ناشر می‌سپردم. از مجله «نگین» فقط صفحه «عیب‌های آسید کاظم» را به ناشر تحویل دادم. به خاطر پرهیز از نوعی حس تبلیغات، از چاپ «هنرهای آسید کاظم» خودداری کردم. پس از چاپ کتاب، ناصر عزیز واقعا بزرگوارانه از من گلایه کرد. او حس کرده بود که من با چاپ نکردن «هنرهای آسید کاظم» غرور به خرج داده‌ام. ولی نه، بدبختانه هرگز نتوانسته‌ام غرورم را بروز دهم. نه آن روزها، نه حالا که اصلا غروری برای اهل تئاتر باقی نمانده است.

 

حالا... در این چاپ، هرچند که دلم برای آن گلایه‌های بزرگ‌منشانه تنگ شده است، ولی همه «عیب‌ها و هنرهای» ناصر ایرانی را چاپ می‌کنم، تا شاید رنجش سی‌وپنج‌ساله ناصر مهربان را برطرف کرده باشم.»

 

چاپ دوم این کتاب با 189 صفحه، شمارگان 440 نسخه و قیمت 9000 تومان در انتشارات ققنوس منتشر شده است.

آثار استادمحمد

نمایشنامه «کافه مک‌اَدَم» با یک مقدمه و در سه صحنه نوشته شده است. در بخشی از مقدمه کتاب، درباره عنوان «مک‌اَدَم»، آمده است: «مک‌اَدَم نام گیاهی گلدانی است. همان گیاهی که در ایران به نام پیچ شناخته می‌شود. بوته‌ای کم‌توقع و سخت‌جان. در هر آب و هوایی زنده می‌ماند و رشد می‌کند. مشهور است اگر قلمه‌اش را بین دو تا سنگ هم بگذاری، ریشه می‌دواند و سبز می‌شود. شاخه در شاخه می‌پیچد و با سبزینه‌اش فضایی را پرطراوت می‌کند. این گیاه را نخستین‌بار مهاجری به نام مک‌ادم از اروپا به کانادا آورده است. در کانادا نشانه‌ای است از مهاجر و مهاجرت».

در شش صفحه پایانی کتاب نیز تصاویری از اجرای این نمایش با حضور محمود استادمحمد منتشر شده است.

چاپ دوم «کافه مک‌اَدَم» با 96 صفحه، شمارگان 440 نسخه و قیمت 6000 تومان در انتشارات یادشده منتشر شده است.

به گزارش ایسنا، محمود استادمحمد، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر ایران، سوم مردادماه سال 92 و پس از یک دوره بیماری بر اثر ابتلا به سرطان کبد درگذشت. او خالق نمایشنامه‌های زیادی از جمله «آ سیدکاظم»، «شب بیست‌ویکم»، «سرای رنج و شکنج» و «دیوان تئاترال» است.


دسته بندی : اخبار نمایش نامه نویسی